ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ತೋಟದ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಾಗ, ಮಣ್ಣಿನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶದ ಹದವೊಂದನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ರೈತನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಈಗ ಆಕಾಶವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಂಚನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ನೆನೆದ ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ ಮರೆತೇ ಹೋಯಿತೇನೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯೊಂದು ಹೊರಹಾಕಿರುವ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ಶೇ. 42ರಷ್ಟು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳು ಮಳೆಹನಿಗಳ ಸಂಭ್ರಮದ ತಿಂಗಳಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ಭೂಮಿ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ದೈನ್ಯದಿಂದ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 4ರಂದು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ಎರಡು ವಾರಗಳಾದರೂ ಮಳೆ ಬಾರದೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಡುತ್ತಿರುವುದು ರೈತ ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ನೀಡಿರುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಾರಿ ವಾಡಿಕೆ ಮಳೆಯ ಆಸೆಯನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದಗಿದೆ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಠೋರ ವಾಸ್ತವವೇನೆಂದರೆ, ಜೂನ್ 18ರವರೆಗೆ 72.2 ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ 42.6 ಮಿ.ಮೀ. ಮಾತ್ರ. ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದಿರುವುದೇ ಈ ಮಳೆ ಕೊರತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ನಿಂತುಹೋಗಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ಚಲಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಬರೀ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೈತರ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿದ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗಂಡಾಂತರವಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ರೈತ ಬಾಂಧವರು ಆಕಾಶವನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುವವರು. ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಈ ಮಳೆಗಾಲವು ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಯ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವಿಲ್ಲದೆ ಸಸಿಗಳು ಒಣಗುತ್ತಿವೆ. ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅಂತರ್ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಾಲಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ರೈತನಿಗೆ, ಈ ಮಳೆಯ ಅಭಾವವು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ.
ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯು ಕೇವಲ ರೈತನ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಇದು ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು. ಮಳೆಗಾಲದ ಬೆಳೆಗಳು ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಅಥವಾ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಸಾಗುವಳಿ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಆದರೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲ ಮಾತ್ರ ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಕುಸಿತದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವು ಈಗ ಕೇವಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಟು ವಾಸ್ತವ. ನಾವು ಇನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿಯೇ ಬದುಕಬಹುದು? ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕು. ಮಿತವ್ಯಯದ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ನೀರು ಮಿತಬಳಕೆ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈಗಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳು. ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬೇಕಾದೀತು. ಮರಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು, ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆಡಂಬರದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ಬಾರಿ ಮುಂಗಾರು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ ಎನ್ನುವ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಕಠೋರ ಮಾತು, ಬದುಕಿನ ಕಠಿಣ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಮಾಡಿಸಿದೆ. ಆಕಾಶದತ್ತ ನೋಡುವ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಾಸೆಯ ನೆರಳು ಮಡುಗಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಆಶಾವಾದವೇ ನಮ್ಮ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಒರಟು ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಣಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ನಾವಿಂದು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಮಣ್ಣು ನಮಗೆ ಬದುಕನ್ನು ನೀಡುವ ತಾಯಿ; ಆ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಕಟಗಳ ನಡು
ವೆಯೂ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಛಲ ನಮ್ಮದಾಗಲಿ. ಮಳೆ ಬಾರದಿದ್ದರೂ, ಎದೆಗುಂದದ ರೈತನೇ ಈ ಮಣ್ಣಿನ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕ.
✍️ ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ
