ಭಾರತ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶ. ಈ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನ ಬೇರುಗಳು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿವೆ. ರೈತ ದೇಶದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವ ಸತ್ಯ. ರೈತ ತನ್ನ ಬೆವರನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೆ ಶ್ರಮಿಸಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಬೆಳೆಯೇ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ರೈತನ ಬದುಕು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ರೈತ ಉಳಿದರೆ ದೇಶ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ರೈತ ಬೆಳೆದರೆ ದೇಶ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಮನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರಬೇಕು.
ರೈತ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕನಲ್ಲ. ಆತ ದೇಶದ ಅನ್ನದಾತ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರಾಧಕ, ಮಣ್ಣಿನ ನಿಜವಾದ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೀವಾಳ. ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಹೊಲಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ರೈತ, ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಚಳಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ದುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆಕಾಶದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವಾಗ ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿನ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಬೆಳೆ ಕೈಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ರೈತನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ನೋವು ಯಾರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ?
ಒಂದು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ದೊಡ್ಡ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ದೇಶದ ರೈತ ಎಷ್ಟು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಕೃಷಿ ಎಷ್ಟು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ, ರೈತರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಎಷ್ಟು ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು. ರೈತ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಚಿತ್ರ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಳೆ, ಬರಗಾಲ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತತೆ ಕುಸಿತ, ನೀರಿನ ಅಭಾವ, ಬೀಜ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ರೈತರನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆಯಂತಹ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜವೂ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದರೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ರೈತನ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿ, ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾದಾಗ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದೆ ಆತ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೈತನಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿಯಿಲ್ಲ, ಕೃಷಿಯಿಲ್ಲದೆ ಆಹಾರವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆರೆ, ಕಟ್ಟೆ, ಹಳ್ಳ, ಕೊಳ್ಳ, ನದಿ ಹಾಗೂ ಜಲಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಹನಿ ನೀರಾವರಿ, ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ನೀರನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಮರಗಳು ಮಳೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು, ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿಯ ಭವಿಷ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ರೈತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಅಗತ್ಯ. ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೀಜಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ನಿರಂತರ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು. ರೈತರು ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವವರಾಗಿರದೆ, ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದರಿಂದ ರೈತರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರಗಳು ರೈತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾಗದದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಅರ್ಹ ರೈತರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರವು ತಲುಪಬೇಕು. ಬೆಳೆ ವಿಮೆ ಪರಿಹಾರ ವಿಳಂಬವಾಗಬಾರದು. ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಳವಾಗಬೇಕು. ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೆಚ್ಚದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಶೀತಲ ಗೃಹಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ರೈತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು.
ರೈತರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ರೈತ ದಿನಾಚರಣೆ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅವರ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವಯುತ ಬೆಲೆ ನೀಡುವುದು, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ಬಳಸುವುದು, ಆಹಾರವನ್ನು ಪೋಲು ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಸೇವಿಸುವ ಅನ್ನದ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಬೆವರಿನ ಹನಿಯಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಹಗಲಿರುಳು ನಿಂತು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ದುಡಿದು ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಬ್ಬರ ಸೇವೆಯೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ನೀಡಿದ ‘ಜೈ ಜವಾನ್! ಜೈ ಕಿಸಾನ್!’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸೈನಿಕರು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ರೈತರು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಯುವಜನತೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣದೆ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ನವೀನ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರೈತನ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸದೆ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸು ನನಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತನಿಗೆ ಗೌರವ, ಕೃಷಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ದೊರೆತಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮೃದ್ಧ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯ. ರೈತನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ರೈತನ ಬೆವರು ದೇಶದ ಸಂಪತ್ತು. ರೈತನ ಶ್ರಮ ದೇಶದ ಶಕ್ತಿ. ರೈತನ ಬದುಕು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೈತನನ್ನು ಕೇವಲ ಅನ್ನದಾತ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು; ಆತನ ಬದುಕನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
ರೈತ ಉಳಿದರೆ ದೇಶ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ರೈತ ಬೆಳೆದರೆ ದೇಶ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರೈತನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗು ಮೂಡಿದಾಗಲೇ ನಿಜವಾದ ಭಾರತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೈ ಜವಾನ್ – ಜೈ ಕಿಸಾನ್ – ಜೈ ಭಾರತ
