ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಬದುಕಿನ ಎರಡು ಧ್ರುವಗಳು
ಜೀವನವು ಕೇವಲ ಉಸಿರಾಟದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಪಾಠಶಾಲೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೇ ನಮಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. “ಅವಮಾನಗಳು ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಧೈರ್ಯ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅನುಭವಗಳು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ” ಎನ್ನುವ ಸಾಲುಗಳು ಬದುಕಿನ ಕಟು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಮಾನವಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವನಿಗೆ ಅವಮಾನವೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಿದ್ದಂತೆ. “ಬೆಳೆಯುವ ಸಿರಿ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ” ಎಂಬ ಗಾದೆಯಂತೆ, ಅವಮಾನದ ನೋವಿನಲ್ಲೇ ಸಾಧನೆಯ ಹಠ ಮೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಶರಣರಾದ ಜೆಡರ ದಾಸಿಮಯ್ಯನವರು “ಇಕ್ಕಿದರೆ ನಕ್ಕರೆಮ್ಮವರು, ಒಕ್ಕಿದರೆ ಮೆಕ್ಕಿದರೆಮ್ಮವರು” ಎಂದು ಹೇಳುವಂತೆ, ಲೋಕದ ಜನರು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು ದೃಢವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಛಲ ನಮ್ಮದಾಗಬೇಕು. ಅವಮಾನವು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ಶಿಲೆಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಉಳಿ ಪೆಟ್ಟಿನಂತೆ ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅವಮಾನದಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಛಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು ಅನುಭವ. ಲೋಕದ ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗುರು ಮಗದೊಂದಿಲ್ಲ. “ದೇಶ ಸುತ್ತು ಕೋಶ ಓದು” ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತು ಅನುಭವದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಬದನೆಕಾಯಿ ಬದುಕಿಗೆ ಸಾಲದು, ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎಡವಿ ಬಿದ್ದಾಗಲೇ ಎದ್ದು ನಡೆಯುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಅನುಭವ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಭವವೆಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಶಾಲೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಪಾಠದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಧೈರ್ಯವು ನಮಗೆ ಬದುಕಲು ವೇಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅನುಭವವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನೌಕೆಗೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ನಮಗೆ ವಿವೇಕವನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆಯುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕನ ಬೆನ್ನ ಮೇಲಿರುವ ಹೊರೆ ಕೇವಲ ಲೌಕಿಕ ಮೂಟೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಸಂಕೇತ. ಸರ್ವಜ್ಞನು ತನ್ನ ವಚನದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ಎಲ್ಲ ಬಲ್ಲವರಿಲ್ಲ ಬಲ್ಲವರು ಕೆಲಬಲ್ಲರು |
ಬಲ್ಲವರಿಂದ ಕಲಿತು ಫಲವ ಪಡೆದರೆ |
ಎಲ್ಲವನು ಬಲ್ಲ ಸರ್ವಜ್ಞ ||”
ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಇತರರಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಮನೋಭಾವ ನಮಗಿದ್ದರೆ, ಬದುಕಿನ ಈ ಭಾರವು ನಮಗೆ ಕಷ್ಟವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಮಾನವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರದ ಕಸವನ್ನು ಗುಡಿಸಿ ಸತ್ವವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರೆ, ಅನುಭವವು ಆ ಸತ್ವಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ರೂಪ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲು ಶಿಲೆಯಾಗಲು ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನಲೇಬೇಕು, ಹೊಳೆ ಸಾಗರ ಸೇರಲು ಹರಿಯಲೇಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಾಗಲು ಅವಮಾನದ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದು ಅನುಭವದ ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. “ಸೋಲೇ ಗೆಲುವಿನ ಸೋಪಾನ” ಎಂಬಂತೆ, ನಮ್ಮ ಹಾದಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಳ್ಳೂ ನಮಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ಬದುಕಿನ ಹೊರೆ ಅದೆಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ, ಅನುಭವದ ಜ್ಯೋತಿ ನಮ್ಮ ಕೈಲಿದ್ದರೆ ಅಂಧಕಾರದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೂ ದೃಢವಾಗಿ ಸಾಗಬಹುದು.
✍️ ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ.
