ವಸಂತನ ಆಗಮನದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಬಾರಿ ಧರೆಯ ಒಡಲು ಕೆಂಡವಾಗಿದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಸಿರು ಹಾಸಿನ ಮೇಲೂ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರ ಕಿರಣಗಳು ಚಾಟಿ ಬೀಸುತ್ತಿವೆ. ಕೋಗಿಲೆಯ ಗಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಇಂದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುವುದು ತಪ್ತ ಭೂಮಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು. “ಬಿಸಿಲು” ಎಂಬ ಪದ ಇಂದು ಕೇವಲ ಹವಾಮಾನದ ವರದಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿ ಜೀವಿಯ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಸುಡುವ ವಾಸ್ತವ. ಅತಿಯಾದ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದ ಏರುಪೇರಿನಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಸೌಮ್ಯ ಕಿರಣಗಳು ಈಗ ಕಟುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಈ ರೌದ್ರಾವತಾರವು ಕೇವಲ ಹವಾಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯೂ ಹೌದು.
ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ ಕೇವಲ ಮೋಡಗಳ ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಗಂಭೀರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಿರುವ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ‘ಹಸಿರುಮನೆ ಪರಿಣಾಮ’ವನ್ನು (Greenhouse Effect) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬಂದ ಶಾಖವು ವಾಪಸ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾಗದೆ ಇಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ತಾಪಮಾನ ಹಠಾತ್ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ‘ಎಲ್ ನಿನೋ’ (El Niño) ವಿದ್ಯಮಾನವು ಭಾರತದಂತಹ ಉಷ್ಣವಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳನ್ನು (Heatwaves) ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳನ್ನು (UV Rays) ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಓಝೋನ್ ಪದರವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನೇರ ಕಿರಣಗಳು ನಮ್ಮ ಚರ್ಮವನ್ನು ತಲುಪಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಬಿಸಿಲು ಕೇವಲ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ತರುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಂಗವಾದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ‘ಸನ್ ಬರ್ನ್’ (Sunburn) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳು ಚರ್ಮದ ಜೀವಕೋಶಗಳ DNA ಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಉರಿಯೂತ ಉಂಟಾಗಿ ಚರ್ಮ ಕೆಂಪಗಾಗುವುದು, ಸುಲಿದು ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಏಳುವುದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಚರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ‘ಮೆಲನಿನ್’ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆಗೆ ಸೋತಾಗ ಚರ್ಮ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ (Tanning). ಇದು ಚರ್ಮವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುವ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ. ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಲು ಚರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲಾಜೆನ್ ತಂತುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಚರ್ಮ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವಂತೆ (Photoaging) ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಯ ಗಾಳಿ ದೇಹದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣವು ಕಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡದ ಮೇಲೆಯೂ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಿಸಿಲ ಝಳದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಕೇವಲ ಕೃತಕ ಶೀತಲೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೊರೆ ಹೋದರೆ ಸಾಲದು. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪೂರಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬೇಕಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಲೀಟರ್ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಎಳನೀರು, ಮಜ್ಜಿಗೆಯಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾನೀಯಗಳು ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ತಾಪವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಬಿಸಿಲನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಕಿತ್ತಳೆಯಂತಹ ನೀರಿನಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳ ಸೇವನೆ ಚರ್ಮದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ.
ನಾವು ಹಚ್ಚುವ ಒಂದು ಗಿಡವು ಭವಿಷ್ಯದ ಒಂದು ಪದವಿ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ರಸ್ತೆಗಳ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಸಾಲು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇಂದು ನಾವು ಪಡುತ್ತಿರುವ ಬಿಸಿಲ ಬೇಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮರವು ಹತ್ತು ಎಸಿಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ತಂಪು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ದೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲೋ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಕೇವಲ ಹವ್ಯಾಸವಲ್ಲ, ಅದು ಅಳಿವು-ಉಳಿವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಬಿಸಿಯಾದಂತೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಮುನಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದೇವೆ. ಚರ್ಮದ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ತಪ್ತ ಭೂಮಿಯ ಆರ್ತನಾದ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಸುಡುವ ಬೆಂಕಿಯಾಗದೆ, ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗುವ ಬೆಳಕಾಗಬೇಕೆಂದರೆ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಪರಿಸರದ ಮಡಿಲಿಗೆ ಮರಳಲೇಬೇಕಿದೆ. ಹಸಿರನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬ ಅರಿವೇ ಇಂದಿನ ಸಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯ.
✍️ ಬರಹ: ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ