ನಿಜದ ದೀಪವಾಗಬೇಕಾದ ಮಾಧ್ಯಮ: ಆತ್ಮರತಿಯ ಕನ್ನಡಿಯೇ? ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣೇ?

​ಸಮಾಜವೆಂಬ ಮಹಾವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮವು ಬೇರುಗಳಿಗೆ ನೀರೆಯುವ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ, ಸತ್ಯದ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಯನ್ನು ಕತ್ತಲ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕಾದ ಈ ಪವಿತ್ರ ರಂಗವಿಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣಾಗಬೇಕಾದ ಕನ್ನಡಿ ಇಂದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ‘ಆತ್ಮರತಿ’ಯ ಬಿಂಬವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಜಗತ್ತಿನ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತವರು ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಹಂಕಾರದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ವೃತ್ತಿಧರ್ಮವನ್ನೇ ಮರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವ್ಯಂಗ್ಯ.
​

ವೃತ್ತಿಪರತೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗೇಡಿತನ

​ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ನನ್ನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಧಕರೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯವಿದು. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಆ ಸಾಧಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೆಲೆ ಅರಿಯದ ಒಬ್ಬ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಅಕ್ಷರಶಃ ತನ್ನ ‘ಕ್ಯಾಮೆರಾ’ವನ್ನೇ ಮರೆತು ಬಂದಿದ್ದ! ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಹೋದಂತೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ರೈತ ಹೊಲಕ್ಕೆ ನೇಗಿಲಿಲ್ಲದೆ ಹೋದಂತೆ, ಪತ್ರಕರ್ತನೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಇಂತಹ ಮಹತ್ವದ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬರುವಾಗ ಕನಿಷ್ಠ ಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬರುವುದು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? ಇದು ಕೇವಲ ಮರೆವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಅಸಡ್ಡೆಯ ಪರಮಾವಧಿ. ಸಾಧಕರ ಬದುಕನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ದಾಟಿಸಬೇಕಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತವರು ಇಷ್ಟು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದರೆ, ನಾವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಯಾವ ಸಂದೇಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ? ಇಂತಹ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳು ಮಾಧ್ಯಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವುದು ಇಡೀ ವೃತ್ತಿಗೇ ಅವಮಾನ.

​

ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ದರ್ಪದ ಪ್ರದರ್ಶನ

​ಇದೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಊರಿನ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವ ವರ್ತನೆ ಸೌಜನ್ಯದ ಮಿತಿಯನ್ನೇ ಮೀರಿರುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬೇಕಾದ ಜಾತ್ರೆಗಳು ಇಂದು ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಹವ್ಯಾಸಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಥವಾ ಕೈಲೊಂದು ಮೈಕ್ ಹಿಡಿದ ತಕ್ಷಣ ತಾನೇ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಎಂಬಂತೆ ಮೆರೆಯುವ ಚಾಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
​ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿ, ಜನರ ನಡುವೆ ನುಗ್ಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ನಾಟಕವಾಡುವುದು ಇವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಲೆನ್ಸ್ ಜನರತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, “ನೋಡಿ, ನಾನಿಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಇತರರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಇವರ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಸಹ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಮಾಧ್ಯಮದವನು’ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಸಮಾಜದ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಗಳು ತಮಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಇವರ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
​

ಜಾಲತಾಣದ ಮಾಯಾಲೋಕ ಮತ್ತು ‘ಕ್ಷಣಿಕ’ ಪತ್ರಕರ್ತರು

​ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜಾಲತಾಣಗಳ (Social Media) ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯೇ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಕೈಲಿದ್ದವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಸಂಪಾದಕರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಷರಗಳ ಒಳಸುಳಿವು ತಿಳಿಯದ, ಸಮಾಜದ ಇತಿಹಾಸ ಅರಿಯದ ಇವರುಗಳೇ ಇಂದು ‘ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ’ಗಳಾಗಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಲದ ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಸುದ್ದಿಯ ಆಳಕ್ಕಿಂತ ‘ವ್ಯೂಸ್’ ಮುಖ್ಯವಾದಾಗ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಗಳು ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬರುವ ಅರೆಬರೆ ಸುದ್ದಿಗಳು ಸಮಾಜವನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆ ಇಂತಹ ‘ಕ್ಷಣಿಕ’ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗಿದೆ.

​

ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾಲವೇ ಮದ್ದು

​”ನಾನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ”, “ನನ್ನಿಂದಲೇ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಕಾಲವೇ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಅಮಲು ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕುರುಡು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ವಿವೇಕವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಸೇವಕನಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದವನು ಯಜಮಾನನಾಗಲು ಹೋದರೆ ಆತನ ಪತನ ಅನಿವಾರ್ಯ.

​ಅಂತ್ಯವಾಣಿ

​ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೆನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿನ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲ; ಅದು ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಾಯುವ ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕಾರ. ತಾನು ಹಿಡಿದ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಥವಾ ಮೈಕು ಅಹಂಕಾರದ ದಂಡವಾಗದೆ, ಅಸಹಾಯಕರ ಧ್ವನಿಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಾಧ್ಯಮವು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಪಾಹಪಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕತ್ತಲ ಹಾದಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗುವ ಹಣತೆಯಾಗಬೇಕು. ಅಹಂಕಾರದ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿ ಬದ್ಧತೆಯ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಮಿಂದೆದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಗೌರವ ಲಭ್ಯ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಕಾಲದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದರ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

✍️ ಬರಹ: ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ