ಗಡಿನಾಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ‘ಸ್ವಾರ್ಥ’ ಸಂಕಟ

ಕಾವಲುಗಾರರೇ ಬೇಲಿ ತಿಂದರೆ ಭಾಷೆಗೆಲ್ಲಿ ಉಳಿವು?
​
​ಗಡಿನಾಡು ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಭೂಪಟಗಳ ನಡುವಿನ ಗೆರೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಎರಡು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ತಾಯಿಬೇರುಗಳು ಬೆರೆತು ಅರಳುವ ಸಮೃದ್ಧ ತೋಟ. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಾಡೋಜ ಪಾಟೀಲ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರವರೆಗೆ, ಗಡಿನಾಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕವು ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಕೆಚ್ಚನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಆ ಕೆಚ್ಚು ಆರಿದೆ; ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲಾಭದ’ ಹಸಿವು ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಾರ್ಥದ ರಾಜಕಾರಣವು ಗಡಿನಾಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಘನತೆಯನ್ನು ಹರಾಜಿಗಿಟ್ಟಿದೆ.
​ಸ್ವಾರ್ಥದ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
​೧. ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ‘ಅಲಿಬಾಬಾ’ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
​ಹಿಂದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅದು ‘ರಾಜಕೀಯ ಪುನರ್ವಸತಿ’ ಕೇಂದ್ರದಂತಾಗಿದೆ.
​ಉದಾಹರಣೆ: ಗಡಿನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಪಡಸಾಲೆ ಅಲೆಯುವುದರಲ್ಲೇ ಮಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ತಮಗೆ ಬೇಕಾದವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡಿಸುವುದು, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವರಿಂದ ತಮಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು—ಹೀಗೆ ‘ನೀನು ನನಗೆ ನವಿಲು ಎಂದರೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೋಗಿಲೆ’ ಎನ್ನುವಂತಹ ಉಪಕಾರದ ವಿನಿಮಯವು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ.
​೨. “ಗಡಿನಾಡು” ಎಂಬ ಮುಖವಾಡ ಮತ್ತು ಅನುದಾನದ ಸುಲಿಗೆ
​”ಗಡಿನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಯುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಅಳಲನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದು ಕೆಲವರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
​ಉದಾಹರಣೆ: ಗಡಿನಾಡ ಉತ್ಸವಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯುವ ಸಂಘಟಕರು, ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಗಿಂತ ‘ಪರಿಚಯ’ ಮತ್ತು ‘ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ’ಗೇ ಆದ್ಯತೆ. ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹಣವು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಬದಲು, ಸಂಘಟಕರ ಖಾಸಗಿ ಖಜಾನೆ ತುಂಬುತ್ತಿದೆ.

​೩. ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ವೈಭವ – ಸಾಹಿತ್ಯದ ದೈನ್ಯ
​ಗಡಿನಾಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಇಂದು ಕೇವಲ ಭರ್ಜರಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.
​ಉದಾಹರಣೆ: ಗಡಿಭಾಗದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿವೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದೇ ಊರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಎನಿಸಿಕೊಂಡವರು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ (AC) ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ‘ಗಡಿನಾಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ’ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ ಬಿಗಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸಮ್ಮೇಳನ ಮುಗಿದ ಮರುದಿನವೇ ಗಡಿನಾಡಿನ ನೋವು ಅವರಿಗೆ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಷ್ಟೇ.
​ಇದರ ವಿಷಾದನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು
​”ಯಾವಾಗ ಲೇಖನಿಯು ಸತ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಬದಲು ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸತ್ತು ಹಸಿವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.”
​ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಹತ್ಯೆ: ಗಡಿಯಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಹಳ್ಳಿಯ ಯುವಕನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವೇದಿಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಈ ‘ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಶಕ್ತಿಗಳ’ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವನಲ್ಲ.
​ಕನ್ನಡದ ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವ: ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಈ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದಾಗಿ, ಗಡಿನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ‘ಜಗಳದ ಭಾಷೆ’ ಅಥವಾ ‘ಅನುದಾನ ಪಡೆಯುವ ಭಾಷೆ’ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ನೆರೆರಾಜ್ಯದವರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.
​ಪರಿಹಾರದ ಕಿಡಿ: ಬದಲಾವಣೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಗಬೇಕು?
​ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿನಾಡಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ಕೈಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
​ಹಳ್ಳಿಗಳತ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯ: ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪಟ್ಟಣದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಗಡಿಯ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು. ಲೇಖಕರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬೆನ್ನು ಬೀಳುವ ಬದಲು, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಾದರೂ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
​ಓದುಗರ ಜಾಗೃತಿ: ಕೇವಲ ಮುಖಸ್ತುತಿ ಮಾಡುವ, ಸತ್ವವಿಲ್ಲದ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಓದುಗರು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಲೇಖಕನಿಗೆ ಅಹಂಕಾರ ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಶಕ್ತಿ ಓದುಗನಿಗಿದೆ.
​ಮುಕ್ತಾಯ
​ಗಡಿನಾಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ‘ಬೇಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಹೊಲ ಮೇಯ್ದಂತೆ’ ಆಗಿದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು. ಸ್ವಾರ್ಥದ ಈ ಮುಳ್ಳಿನ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು, ಭಾಷೆಯೆಂಬ ವಿಶಾಲ ಹಸಿರು ಹೊಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ‘ನಿಜವಾದ ಕಾವಲುಗಾರರು’ ನಮಗೆ ಬೇಕಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಗಡಿನಾಡಿನ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ.

✍️ಬರಹ: ದಯಾನಂದ ರೈ ಕಳ್ವಾಜೆ .